
Hobby’s
Inspiratie en tips voor hobby’s
Na je pensioen ontstaat er ruimte. Ruimte in je agenda, ruimte in je hoofd en ruimte om dingen te doen waar je eerder niet aan toe kwam. Een hobby helpt om je dagen zinvol, actief en plezierig in te vullen. Of je nu kiest voor een creatieve hobby, een sportieve activiteit of iets sociaals. Een hobby is meer dan tijdsbesteding. Het zorgt voor dagstructuur en geeft een mentale uitdaging. Bij sommige hobby’s krijg je gelijk ook beweging, meer kans op sociale contacten en leer je nieuwe vaardigheden. Veel gepensioneerden ervaren dat een hobby helpt bij de overgang van werk naar vrije tijd.
Hoe kies je een hobby die bij je past?
De juiste hobby kiezen, begint met jezelf een paar vragen stellen. Waar krijg je energie van? Werk je graag met je handen, hou je van buiten zijn, ben je sociaal of juist graag alleen bezig, wil je fysiek actief zijn of liever creatief? Wat deed je vroeger graag? Soms is het herontdekken van een oude hobby makkelijker dan iets volledig nieuws beginnen. Pak je weer de bouwpakketten van zolder, ga je sleutelen aan een oude brommer of start je weer met wandelen? Of wil je iets nieuws leren? Nieuwe vaardigheden aanleren stimuleert je hersenen en geeft ook voldoening.
Waar moet je rekening mee houden bij het kiezen?
Hoeveel tijd heb je beschikbaar? Heb je veel vrije tijd of wil je slechts één middag per week besteden? Sommige hobby’s vragen (bijna) dagelijks aandacht (zoals tuinieren), andere zijn flexibel (zoals schilderen of puzzelen).
Hoeveel geld heb je over voor je hobby? Hobby’s verschillen sterk in kosten. Er zijn hobby’s die weinig kosten hebben. Wandelen kost je eens per jaar een paar schoenen, lezen kan onbeperkt via de bibliotheek en klussen kan met gebruikte materialen die je langs de weg in containers vindt. Hobby’s met gemiddelde kosten zijn bijvoorbeeld schilderen en fotografie. Je hebt de nodige opstartkosten, maar kan daarna lang genieten van de aangeschafte apparatuur. En je kan zelfs geld verdienen aan je hobby door bijvoorbeeld je foto’s aan te bieden aan stockfotosites of je schilderijen op verkoopsites aan te bieden. Er zijn hobby’s met hogere en ook terugkerende kosten. Denk hierbij aan golfen en zeilen. Niet alleen de aanschafkosten, maar ook lidmaatschap, haven- en baangelden en onderhoud.
Wat vraagt een hobby aan vaardigheden?
Voor bijvoorbeeld modelbouw en naaien heb je fijne motoriek en een goede bril nodig. Andere hobby’s vereisen een goede conditie en kan je bijvoorbeeld niet in ieder weerstype doen. En bepaalde hobby’s vragen ook bepaalde mentale vaardigheden, zoals schaken of het leren van een taal. Er zijn hobby’s die je alleen kan doen of juist in een groep.
Welke soort hobby’s zijn er?
Hieronder, ter inspiratie, een overzicht van populaire hobbycategorieën voor gepensioneerden.
- Creatieve hobby’s
Voor wie graag iets maakt of creëert. Denk aan schilderen of tekenen, fotografie, breien, haken, houtbewerking, keramiek, schrijven, muziek maken of zingen.
2. Actieve en sportieve hobby’s
Beweging is belangrijk, vooral als je wat ouder wordt. Je kan deze hobby’s natuurlijk ook combineren met andere hobby’s. Bij sportieve hobby’s kan je denken aan wandelen (kleine rondjes in de omgeving of bijvoorbeeld het Pieterpad), of Nordic walking, fietsen, zwemmen, yoga, pilates, golf, jeu de boules en dansen. Of wat dacht je van wandelvoetbal. Neem ook eens een kijkje op onze pagina over gezondheid en vitaliteit.
3. Buiten- en natuurhobby’s
Voor liefhebbers van frisse lucht en rust. Denk aan (moes)tuinieren (ook als je zelf geen tuin hebt), vogels spotten, fotograferen in de natuur, vrijwilligerswerk in natuurbeheer.
4. Mentale en leergerichte hobby’s
Om je brein actief te houden. Denk aan een nieuwe taal leren, schaken, bridgen, puzzelen (cryptogrammen, sudoku), (kunst)geschiedenis studeren. Informeer bij je lokale bibliotheek of cultuurcentrum naar lezingen en cursussen.
5. Sociale hobby’s
Voor wie graag onder de mensen is. Word lid van een koor of muziekvereniging, een bridgeclub of boekenclub. Maar ook gezamenlijk koken bij een kookclub, kleding repareren of de geschiedenis van je dorp of stad onderzoeken. De meeste sporten hebben ook seniorenteams waar je op kleinere veldjes je favoriete sport kan beoefenen en na afloop bijpraat in de kantine.
Hoe begin je met een nieuwe hobby?
Begin klein – koop niet meteen dure materialen. Je kan ook een proefles volgen. Het volgen van lessen heeft ook als voordeel dat je een ritme krijgt en een hobby sneller onder knie krijgt. Maar geef jezelf wel tijd om te wenen. Niet elke hobby past meteen. Dat is normaal. Ontdekken hoort erbij. Niet elke hobby past meteen. Dat is normaal. Ontdekken hoort erbij.

Digitale vaardigheden
Veilig, slim en met plezier online tijdens je pensioen
Digitale vaardigheden zijn tegenwoordig onmisbaar – ook na je pensioen. Of het nu gaat om internetbankieren, contact met de overheid, videobellen met je kleinkinderen of het beschermen van jezelf tegen hackers. Digitaal bijblijven geeft zelfstandigheid, veiligheid en plezier.
Waarom is digitaal bijblijven belangrijk?
De belangrijkste reden is tegenwoordig wel de online veiligheid. Cybercriminaliteit is dagelijks in het nieuws en richt zich helaas vaak op ouderen. Denk aan phishingmails, nep-telefoontjes van “bankmedewerkers”, WhatsApp-fraude en valse webwinkels.
Door digitale vaardigheden te ontwikkelen, leer je onder andere onbetrouwbare berichten herkennen, sterke wachtwoorden te gebruiken, veilig internetbankieren en het belang van updates installeren. Digitale kennis vergroot je veiligheid én je zelfvertrouwen.
Daarnaast wordt de maatschappij steeds digitaler, wonen we langer thuis en is het dus belangrijk om zelf je (digitale) zaken te kunnen blijven regelen. Wie digitaal vaardig is, blijft langer zelfstandig en minder afhankelijk van anderen.
Maar ook contacten gaan vaker digitaal. Denk aan contact met kinderen, kleinkinderen, oude collega’s en studiegenoten die bijvoorbeeld in het buitenland wonen.
En internet biedt natuurlijk ook veel digitaal plezier en biedt veel nieuwe mogelijkheden. Er zijn ontelbare (gratis) online cursussen, nieuws en podcasts, hobbygroepen, reisinspiratie, streamingdiensten en online puzzels en spelletjes. Digitaal vaardig zijn opent een wereld vol mogelijkheden.
Hoe blijf je digitaal veilig?
Digitale veiligheid begint met een paar basisregels. Gebruik sterke wachtwoorden van minimaal 12 tekens, een combinatie van letters, cijfers en symbolen en gebruik een wachtwoordmanager indien mogelijk. Installeer updates. Updates verbeteren beveiliging en beschermen tegen nieuwe dreigingen.
Klik niet zomaar op links. Twijfel? Controleer altijd de afzender. Bel bij twijfel zelf je bank of organisatie. Gebruik tweestapsverificatie. Extra beveiliging via sms of app maakt hacken moeilijker. Wees alert op spoedberichten. Hackers creëren vaak tijdsdruk (“nu betalen”, “direct reageren”).
Hoe maak je digitale vaardigheden leuk?
Digitale ontwikkeling hoeft niet saai of ingewikkeld te zijn. Maak het leuk door iets te leren dat je écht interesseert. Verdiep je bijvoorbeeld in fotobewerking, stamboomonderzoek, online bridge, digitale fotografie of plan online een reis. Ga samen te oefenen met je partner, een vriend of je (klein) kind. Vooral kleinkinderen vinden het vaak leuk om opa of oma iets te leren. Neem kleine stappen. Leer één vaardigheid tegelijk. Eerst e-mail en WhatsApp, daarna videobellen, een podcast luisteren en een online cursus.
Hoe kun je digitale vaardigheden oefenen?
Oefenen via gratis websites, meld je aan bij een community of ga langs bij de bibliotheek voor ondersteuning. Volg een cursus. Ook de eerdergenoemde bibliotheken bieden vaak computerbasiscursussen, smartphone-training of tablet-workshops.
Oefen thuis achter de laptop, tablet of pc. Maak een proef-e-mail aan, oefen met videobellen met familie, bekijk instructievideo’s op YouTube of speel online spelletjes om vertrouwd te raken met knoppen en menu’s. Herhaling is de sleutel.
Digitale vaardigheden geven vertrouwen
Veel gepensioneerden ervaren aanvankelijk onzekerheid rondom computers en smartphones. Dat is normaal. Technologie verandert snel. Maar met begeleiding, oefening en geduld kun je grote stappen zetten. Digitale vaardigheden zorgen voor meer zelfstandigheid, minder afhankelijkheid, meer veiligheid, meer sociaal contact en meer plezier. Je bent nooit te oud om te leren.

Opleidingen
Blijf jezelf ontwikkelen
Met pensioen gaan betekent niet dat je moet stoppen met leren. Sterker nog: juist na je pensioen heb je de tijd om nieuwe interesses te ontdekken, vaardigheden te ontwikkelen en jezelf intellectueel uit te dagen. Een opleiding volgen na je pensioen kan zorgen voor meer plezier, sociale contacten en mentale scherpte. Met een opleiding zou je ook nog naar werk kunnen kijken wat je altijd hebt willen doen. Kijk ook op onze pagina over werk en zingeving.
Waarom na je pensioen nog een opleiding volgen?
Na je werkzame leven ontstaat er ruimte. Veel gepensioneerden merken dat ze behoefte hebben aan een nieuwe uitdaging en persoonlijke groei. Leren houd je nieuwsgierig en betrokken bij de wereld om je heen.
Wat zijn de voordelen van leren na je pensioen?
Je hersenen blijven met leren actief. Studeren stimuleert geheugen, concentratie en probleemoplossend vermogen. Daarnaast geeft leren meer zelfvertrouwen. Nieuwe kennis en vaardigheden geven voldoening en trots. Cursussen en opleidingen brengen je in contact met andere mensen met dezelfde interesses. Een vaste lesdag of studiemoment zorgt voor ritme in je week. Soms leidt een opleiding tot vrijwilligerswerk, parttime werk of een nieuwe hobby.
Welke opleidingen zijn er?
Er is een breed aanbod aan cursussen en opleidingen, variërend van praktisch tot academisch. Denk aan hobbygerichte cursussen, zoals fotografie, muziekles of creatief schrijven. Vaak aangeboden via lokale culturele centra of volksuniversiteiten.
Natuurlijk kan je ook een taal leren. Ook handig voor als je op vakantie gaat.Veel universiteiten bieden speciale programma’s voor senioren, bijvoorbeeld via HOVO (Hoger Onderwijs Voor Ouderen). Hier kun je colleges volgen over geschiedenis, filosofie, psychologie, kunstgeschiedenis of politiek. Allemaal onderwerpen waar je vroeger geen tijd voor had en je nu in kan verdiepen.
Je kan ook een praktische opleiding doen. Bijvoorbeeld EHBO, tuinontwerp, leren klussen of aan je auto sleutelen.
Denk ook aan coaching of gespreksvaardigheden. Zet al je vaardigheden weer in voor een jongere generatie.
Hoe kies je een opleiding die bij je past?
Stel jezelf deze vragen:
- Wat vind ik écht interessant?
- Wil ik leren voor plezier of voor een doel?
- Hoeveel tijd wil ik investeren?
- Wil ik klassikaal of online leren?
- Hoeveel mag het kosten?
Kies iets dat je nieuwsgierigheid prikkelt, niet iets waarvan je denkt dat het “moet”.
