Als je met pensioen gaat, verandert je inkomen. Je krijgt te maken met AOW, aanvullende inkomsten zoals pensioen en mogelijk inkomen uit spaargeld of beleggingen. Je wil ook weten wanneer je met pensioen kan. Het is belangrijk om te weten wat je maandelijks te besteden hebt en welke vaste lasten blijven bestaan. Op deze pagina vind je meer informatie over AOW, pensioen, inzicht in je financiën, tips om kosten te besparen en informatie over het nieuwe pensioenstelstel.
AOW: je basispensioen
De AOW (Algemene Ouderdomswet) is het basispensioen van de overheid voor iedereen die in Nederland woont of heeft gewoond. Zodra je de AOW-leeftijd bereikt, ontvang je maandelijks een uitkering van de overheid. Voor veel gepensioneerden vormt de AOW een belangrijk deel van het inkomen na pensionering.
De AOW is een volksverzekering die wordt uitgevoerd door de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Iedereen die in Nederland woont of werkt, bouwt automatisch AOW op. De AOW is bedoeld als basisinkomen voor ouderen, naast eventueel aanvullend pensioen via een werkgever.
Belangrijk om te weten:
- Je hoeft geen premie te betalen na je pensioen.
- De AOW wordt betaald uit belastingpremies van werkenden.
- Je ontvangt AOW zolang je leeft.
Meer informatie vind je op de website van de Sociale Verzekeringsbank.
Wanneer krijg je AOW?
Je ontvangt AOW zodra je de wettelijke AOW-leeftijd bereikt. Die leeftijd is niet voor iedereen gelijk en hangt af van je geboortedatum.
Ongeveer 4 maanden voordat je de AOW-leeftijd bereikt, krijg je automatisch bericht van de SVB.
De actuele AOW-leeftijd kun je controleren via: Check je AOW leeftijd
Hoe hoog is de AOW-uitkering?
De hoogte van je AOW hangt af van of je alleenstaand bent, of je samenwoont of getrouwd bent. En of je volledige AOW hebt opgebouwd. De AOW-bedragen worden twee keer per jaar aangepast (meestal in januari en juli). Voor actuele bedragen kun je terecht bij: Sociale Verzekeringsbank
Hoe bouw je AOW op?
Voor elk jaar dat je tussen je 17e levensjaar en je AOW-leeftijd in Nederland woont of werkt, bouw je 2% AOW op. Dat betekent
- 50 jaar in Nederland gewoond = 100% AOW
- 40 jaar in Nederland gewoond = 80% AOW
Heb je in het buitenland gewoond of gewerkt? Dan kan je AOW lager uitvallen. Via Mijnpensioenoverzicht.nl kun je zien hoeveel pensioen je in totaal hebt opgebouwd (inclusief aanvullend pensioen).
AOW en belasting
Over je AOW betaal je loonheffing. Meestal wordt dit automatisch ingehouden. Je betaalt niet over je hele inkomen loonheffing. Je krijgt loonheffingskorting. Door deze korting betaal je minder loonheffing. En houd je netto meer AOW over. Als je naast de AOW nog loon of een aanvullend pensioen hebt, dan mag je de loonheffingskorting maar op één inkomen toepassen. Kijk voor meer informatie op de website van de Belastingdienst.
AOW en wonen in het buitenland
Woon je in het buitenland of wil je emigreren na je pensioen? Dan blijft je AOW meestal bestaan. Wel zijn er aandachtspunten: Er kan een mogelijk lagere uitkering zijn bij onvolledige opbouw, en wisselkoersrisico buiten Europa.
Woont je buiten Nederland? Dan ontvang je mogelijk elk jaar een formulier levensbewijs. Dit hangt af van het land waar je woont. Zorg ervoor dat dit formulier is ingevuld en ondertekend door een bevoegde autoriteit. Dit is bijvoorbeeld de gemeente of een notaris.
AOW en samenwonen
De AOW-uitkering verschilt voor alleenstaanden en gehuwden of samenwonenden. Ga je samenwonen na je pensioen? Dan kan je AOW-uitkering veranderen. Geef veranderingen in je woonsituatie altijd door aan de SVB om terugbetalingen te voorkomen.
Wat als je AOW niet genoeg is?
Soms is alleen AOW onvoldoende om rond te komen. Dan zijn er verschillende mogelijkheden om dit aan te vullen. Veel gepensioneerden hebben een aanvullend pensioen van hun werkgever. Check of je recht of huur- of zorgtoeslag hebt. Ook is er nog de aanvullende inkomens-voorziening ouderen (AIO). Deze is bedoeld voor mensen die in Nederland wonen en een laag inkomen hebben. Kijk ook nog bij gemeentelijke regelingen. Ook het Nibud geeft advies over rondkomen met AOW.
Inzicht in je financiën
Na je pensioen verandert je financiële situatie. Je salaris stopt en je inkomen bestaat meestal uit AOW, pensioen en eventueel spaargeld of andere inkomsten. Tegelijkertijd blijven vaste lasten en dagelijkse uitgaven bestaan. Grip op je inkomsten en uitgaven geeft rust en zekerheid.
Hoe krijg je inzicht in inkomsten en uitgaven?
Een goed financieel overzicht is de basis van financiële rust.
Stap 1: Zet je inkomsten op een rij
Denk aan: AOW via de Sociale Verzekeringsbank, pensioen via je pensioenfonds, eventuele lijfrente, huur- of zorgtoeslag, spaarrente of beleggingsinkomsten. En andere inkomsten zoals eventueel parttime werk. Via Mijnpensioenoverzicht.nl kun je zien hoeveel pensioen je ontvangt of gaat ontvangen.
Stap 2: Breng je uitgaven in kaart
Verdeel je uitgaven in vaste lasten, zoals hypotheek of huur, energie, verzekeringen, gemeentelijke belastingen, abonnementen. Maak daarnaast een lijst met de variabele lasten. De wekelijkse boodschappen, cadeaus, hobby’s, kleding, etc. Maar ook de uitjes en vakanties. Het Nibud biedt handige rekentools en voorbeeldbegrotingen voor gepensioneerden.
Stap 3: Maak een maandbegroting.
Door inkomsten en uitgaven naast elkaar te zetten zie je of je geld overhoudt, waar je mogelijk kunt besparen of dat je extra inkomen nodig hebt.
Hoe kun je extra inkomsten krijgen na je pensioen?
Doorwerken naast je pensioen. Je mag na je AOW-leeftijd bijverdienen. Denk aan: advieswerk, freelance opdrachten, parttime werk, oppaswerk. Controleer bij je pensioenfonds of er gevolgen zijn voor je pensioenuitkering. Kijk ook op onze pagina over werk en zingeving.
Verhuren van (een deel van) je woning. Dat kan een kamer zijn met een aparte opgang, of verhuur je woning als je zelf op vakantie bent. Je kan ook je garage verhuren. Let op regels van de gemeente en belastingregels.
Verkoop van spullen. Veel mensen hebben (waardevolle) spullen die ze niet meer gebruiken. Kijk eens op zolder of in de schuur of je nog antiek hebt, oude postzegelverzamelingen of dubbel gereedschap. Meubels die staan te verstoffen op een logeerkamer of boeken die je niet meer leest. Zet de spullen op Marktplaats of een andere verkoopsite. Ga met Koningsdag op een kleedje je spullen verkopen. Daarbij ontmoet je ook nog weer mensen en heb je leuke gesprekken.
Gebruik maken van toeslagen en regelingen. Denk aan regelingen als zorgtoeslag, huurtoeslag en gemeentelijke regelingen. Via Dienst Toeslagen kun je controleren of je recht hebt op toeslagen. Controleer dit ook regelmatig. Vooral bij veranderingen in je privésituatie.
Overwaarde benutten. Heb je een koopwoning met overwaarde? Je kan verhuizen naar een kleinere woning, waarbij je je overwaarde op een spaarrekening zet. Dit is tegenwoordig helaas vrij lastig met het woningtekort. Je kan misschien ook naar een deel van het land verhuizen waar de huizenprijzen lager liggen. Daarnaast zijn er banken en verzekeraars die een zogenaamde verzilverhypotheek aanbieden. Dit is een aflossingsvrije lening waarbij de rente wordt bijgeschreven bij de schuld, wat wel leidt tot een stijgende schuld en dalende overwaarde. Maar het geld wat je krijgt is vrij besteedbaar. Daarnaast kan je nog denken aan het verkopen van je huis en dat terughuren van de nieuwe eigenaar. Laat je hierbij goed adviseren door een financieel adviseur.
Hoe kun je besparen op kosten?
Vergelijk vaste lasten. Controleer regelmatig of je kunt besparen op je zorgverzekering, je energiecontract, schadeverzekeringen en internet en tv. Vergelijk via betrouwbare vergelijkingssites.
Maak gebruik van seniorenkortingen. Veel organisaties bieden 60+ of 65+ korting, zoals openbaar vervoer via NS, maar ook korting op lidmaatschappen, musea, sportclubs en culturele instellingen. Kijk ook op de pagina vrije tijd en ontspanning.
Een grote post zijn de energiekosten. Je kan op verschillende manieren energie besparen. Denk aan het gebruik van LED-verlichting, isoleren van de vloer, dak of gevel. Of zet de thermostaat een graadje lager.
Slimmer boodschappen doen. Eén keer per week boodschappen doen is vaak goedkoper dan dit iedere dag doen. Check de verschillende aanbiedingen bij de supermarkten. Kook voor meerdere dagen, wat je vervolgens kan invriezen. Maak een lijst van voedsel dat in de koelkast en vriezer ligt, zodat je weet wanneer je dit moet opmaken. Dit zorgt voor minder verspilling. Goed voor het milieu maar ook voor je portemonnee. Koopzegels bieden ook een rente tot vaak wel 6%.
Kijk kritisch naar abonnementen. Veel mensen betalen voor diensten die ze nauwelijks gebruiken. Je denkt het is maar een tientje per maand. Vaak zijn de abonnementen ieder jaar gestegen en zitten Netflix en Spotify ondertussen al op maandelijkse prijzen tussen de 15 en 20 euro. De meeste bankierenapps bieden nu een tool om inzicht in al je abonnementen te krijgen. Je ziet de grootste kostenposten per jaar. Zeg abonnementen op of wissel van krant, waarbij je als nieuwe abonnee korting krijgt. Bel de bedrijven op of ze nog korting kunnen geven aan trouwe klanten. En ga je nog wel wekelijks naar de sportschool, of kan je dat ook (tijdelijk) opzeggen? En heb je misschien dubbele verzekeringen? Doe regelmatig een check. Het kost je een uurtje of twee, maar het kan tot mooie besparingen leiden.
Nieuw pensioenstelstel
Op 1 juli 2023 zijn de nieuwe regels voor pensioen via de werkgever ingegaan. De verschillende partijen, zoals de pensioenuitvoerders, moeten dit voor 1 januari 2028 geregeld hebben. Niet alle pensioenen veranderen door de nieuwe regels. Verandert er iets voor jou, dan heb je als het goed is daar bericht over ontvangen.
Waarom deze nieuwe regels?
De laatste jaren is er veel veranderd. In het verleden werkten mensen vaak hun hele leven voor één werkgever. Tegenwoordig wisselen mensen vaker van baan en werkgever. Steeds meer mensen nemen ook een zogenaamde sabbatical op en bouwen dan een periode geen pensioen op. Ook worden we gemiddeld ouder, waardoor het geld langer moet worden uitbetaald.
Pensioen kan eerder omhoog, maar ook omlaag.
Krijg je nu je pensioen van een pensioenfonds? Als het goed gaat met de economie, en de beurskoersen stijgen, kan je pensioen meestijgen. Als het minder goed gaat, en de beurskoersen dalen, zal je pensioen ook mee omlaag kunnen gaan.
Als je bijna met pensioen gaat of al bent, belegt je pensioenfonds minder risicovol. Je hebt zo meer zekerheid over hoeveel je iedere maand krijgt. Ieder jaar krijg je bericht over de verwachte hoogte van je maandelijkse pensioen.
Meer informatie
Minstens één maand voordat de nieuwe regels ingaan, krijg je een bericht van je uitvoerder. Daarin staat wat er verandert, wanneer dit gebeurt en wat dat betekent voor je pensioen. En ongeveer 6 maanden na de omzetting krijg je een nieuw overzicht met hoeveel pensioen je hebt, wat je later ongeveer krijgt en hoe dat is veranderd door de nieuwe regels. Kijk op deze website met meer informatie.
Een goed pensioen begint met inzicht
Deze website geeft geen financieel advies. Zoek je advies over je pensioen en inkomen, maak dan een afspraak met een erkend financieel adviseur.